Rondreis Willem, Ria, Aron en Noah 2014

 

Reisverslag Ghana 2014

Door Willem, Ria, Aron en Noah de Lange
Donderdag 24 juli

Vertrek Zuidwolde 8.45 uur. Goede reis. Goed en snel door de douane gekomen, wat rond gekeken en natuurlijk toblerone gekocht(hoort bij onze vakanties) en nog wat blikjes met stroopwafels om uit te delen in Ghana. Inchecken ging ook prima evenals de vlucht. Op het vliegveld in Accra, 20.20 uur, was dat wel even anders. We hebben lang moeten wachten voor we door de Ghanese douane waren. Koffers halen ging deze keer zelfs erg snel en ja daar stond onze chauffeur George. Hij stond al 2,5 uur te wachten en was te herkennen aan het bordje “Willem”. En wat een grote auto had hij bij zich Toyota V8. Dat gaf bij ons het ‘Wauw effect’. Hij bracht ons keurig naar het GILLBT guesthouse. Het was in middels al 22.30 uur.  Spullen neergezet in onze kamer, even douchen en toen naar bed.

IMAG0033

vrijdag 25 juli
Redelijk geslapen. Mijn bed was net een plank.IMG_3972Hard dus. Om 8.45 was Kennedy, onze chauffeur (voor 7 dagen)  er met zijn witte bus. Ruimte genoeg dachten we, maar hij had nauwelijks bagageruimte, dus alle koffers op de achterste 3 zitplaatsen en overige tassen naast de achterste passagier. Ruime zitplaatsen, airco, voldoende beenruimte en goede stoelen. Rond 12 uur waren we Accra uit. De lange George Bush road af en een stuk langs de kust gereden. Het was druk IMG_3698op de weg met weer veel getoeter. Zowel links als rechts inhalen. Kortom: chaotisch , maar Kennedy doet dit dagelijks.  Na Axim waren ze met de weg bezig. En niet een klein stukje maar wel 30 kilometer lang, als het niet langer was. Rood zand met veel kuilen er in. Zigzaggend, dan weer bijna stil staand om vervolgens rustig door een enorme grote kuil te rijden. Dit heeft ons IMG_3970uren extra tijd gekost. We hadden de verwachting dat we er 5 uur over zouden doen, maar het werden er 10. Om 19.00 uur was het pikkie donker en werd het rijden nog intensiever, spannender maar ook gevaarlijker. Vaak gevraagd naar de weg  naar het resort en ja hoor eindelijk reden we het oerwoud in, althans zo zag het eruit. de jungle tegemoet. We hebben in Nederland, ongeveer 6 maanden voor vertrek, telefonisch contact gehad met het Beyin Beach Resort  in Beyin voor een reservering. Via de mail nog eens bevestigd en een reactie van hen ontvangen en 2 dagen voor vertrek nogmaals telefonisch contact gehad. En ja hoor….. er was geen chalet voor ons beschikbaar. Ik was boos, geïrriteerd, na twee dagen reizen en wat voor reis, niet de accommodatie kunnen krijgen na 3 x contact te hebben gehad!!! We konden is een huisje met 4 bedden slapen voor 1 nacht en de volgende twee nachten in het chalet.  Onze koffers konden we nauwelijks kwijt. Het avond eten hebben we overgeslagen in de verwachting dat we eerder op onze plek van bestemming zouden aankomen. We hadden hier om 22.00 uur ook geen zin meer in. Nog wat gaan drinken en toen…..naar bed. We moesten door de bush naar het toilet. Best eng, omdat we de accommodatie allen maar in het donker hadden kunnen verkennen. De eerste overnachting was goedkoop en we kregen het ontbijt de volgende dag gratis als compensatie.

zaterdag 26 juli

Na de intensieve reis van gisteren hebben we besloten vandaag van een rustdag te genieten. Na een goede, warme nacht een heerlijk ontbijt gehad met vers fruit (ananas en bananen), een groot glas heerlijke sinaasappel-citroensap, scramblet eggs, bananenjam en koffie/thee/chocolademelk, was het genieten in een tropische omgeving. Echt super! Wind van zee en uitzicht op zee. Na het ontbijt konden we in ons chalet met zicht op zee. Een chalet met twee slaapkamers en 2 badkamers. De jongens hebben heerlijk in zee gezwommen, aan het strand uit gerust of op bed. Zeewind in onze kamers doordat de voor pui voorzien was van een gaasdeur. Lekker lunchen, weer rusten en ’s avonds rond 19.00 warm gegeten. Heel relaxed allemaal. ‘s Middags nog even de tocht voor morgen gereserveerd. Dit kon naast het resort.

IMG_3701 IMG_3770 IMG_3715

zondag 27 juli IMAG0085
Goed geslapen onder de klamboe (deze gisteravond even bespoten met anti-insektenspray) en met de gaasdeur waar de zeewind naar binnen kon waaien. Geen ventilator nodig. Relaxed ontbeten en toen klaar gemaakt voor onze trip naar het Nzulezu steltendorp. Kennedy, onze chauffeur ging gezellig met ons mee. Hij is ook nog niet eerder in dit gebied geweest. Vanaf het resort was het 10 minuten lopen met de gids, die ons met een roeiboot door twee jungles, over het meer  Tadane naar het steltendorp bracht. Een enerverende en boeiende tocht.  Gids Evan kon veel vertellen over de omgeving. 30 Jaar geleden heeft iemand de eerste jungle in IMAG0060brand gestoken. Nu staan er kleine jonge bomen. Het duurt heel erg lang voordat deze jungle zich heeft hersteld. In het meer zwemmen o.a. IMAG0077krokodillen, reigers en ijsvogels. Het was erg warm en ik ben de zonnebrandmelk vergeten mee te nemen. Dom, dom, maar oké. In eerste instantie leek het mee te vallen, maar op de terugweg voelden we onze schouders en rug. De boottocht duurde ongeveer 1 uur. Aangekomen bij het steltendorp, kregen we eerst een rondleiding van Evan. Nog even betalen om daarna foto’s en video opnames te mogen maken. Aan het eind van het dorp was de school. We konden, na een donatie voor de school, onze naam in een bezoekersboek schrijven. Met nog een extra gift kregen we meer te horen over de geschiedenis van dit dorp. Daarna konden we zelf wat rondkijken in het dorp. Wanneer we specifiek mensen wilden IMG_3929fotograferen dan moesten we dit vragen. De gemeenschappelijke paden mochten we zo fotograferen. Best bijzonder zo’n dorp. Ik voelde mij ook wel een beetje ongemakkelijk omdat we zo dicht bij het privé leven van deze mensen kwamen. Pottenkijkers waren we en dat maakte het maken van foto’s ook best wel moeilijk. Twee jochies waren er vandoor gegaan met de boot van Evan. Hij werd boos en liet weten dat ze de boot terug moesten varen naar de opstapplaats. En weg waren de boefjes. Geef ze eens ongelijk. Best spannend toch!! Na 30-40 minuten hadden we het wel gezien en zijn we dezelfde route terug gevaren. De terugreis was minder interessant om we deze al een keer hadden IMG_3936gezien en omdat het zitten op de houten plankjes pijnlijk begon te worden. Ook de zon maakte dit tochtje zwaar. We waren dan ook blij dat we terug waren. Even over de door Nederland gesubsidieerde houten loopbrug naar het Spaanse tapas restaurant voor een drankje. Tevens gereserveerd voor het avondeten.  Nog even de zee in en lekker rusten. Aron en Noah kunnen gebruik maken van waveboards wat het nog leuker maakte. De golven waren hoog en er was veel wind. Onze koffers al wat ingepakt zodat we morgen op tijd kunnen vertrekken. Op naar het spaanse restaurant waar het gezellig druk was. Veel Japanners waarvan we met twee in gesprek zijn geweest omdat ze honden bij zich hadden. Eten was wel lekker maar veel te veel. Willem voelde zich toch nog niet helemaal goed. We hadden gehoopt op nog een nachtelijke schildpad safari. Maar helaas was het seizoen hier niet geschikt voor. We hebben dan ook geen schildpadden gezien.

Maandag 28 juli
7.00 uur opgestaan. Ondanks dat we  gisteravond de bestelling al hadden doorgegeven, heeft het ontbijt een uur geduurd. Om 9.45 vertrokken in de bijna oranje auto. De airco deed het gelukkig weer. Een tocht van 85 km, over weer die modderige slechte weg. Hier hebben we 2 uur en 40 minuten over gedaan. Veel slechter dan dit zullen we waarschijnlijk in Ghana niet tegen komen. In Cape Coast, vlak bij Elmina Castel hebben we geld gehaald en de lunch genomen. En toen eindelijk naar het noorden. De weg werd steeds beter, zelfs zo goed in het heuvelachtige gedeelte dat het leek alsof we in zuid Duitsland of Oostenrijk reden. Onderweg nog een geschaarde vrachtwagen tegen gekomen. Dit wordt aangeduid met takken op de weg. Ruim voor het ongeluk wordt om de zoveel meter takken op de rond van de weg gelegd om aan te geven dat er een auto met pech staat of ongeluk is gebeurd. We konden via de berm verder rijden. Van de grote weg af werden de wegen steeds slechter. Uiteindelijk een zandpad tussen huizen door de rimboe in. Hobbel de bobbel, kwamen we om ongeveer 18.00 uur aan in Lake Point guesthouse in Obo. Nog net voor donker en een regenbui. Onderweg hebben we een paar kleine buitjes gehad. Koffers in onze chalets geparkeerd en lekker gegeten. Kennedy kan ook op deze locatie slapen. Wel zo prettig. Geen klamboes, wel heel veel salamanders. Zelfs in onze verblijven. Geen prettig idee. We zijn vroeg gaan slapen.

IMG_4182

Dinsdag 29 juli

Warme nacht, geen klamboe wel plafondventilator. IMG_3994
Noah heeft op primitieve wijze nog onder een klamboe geslapen. Wij hebben een salamander geriskeerd in ons bed. Bedden waren goed. Accommodatie, badkamer en service is prima. Ze willen alles voor ons doen. Onze koffers worden gesjouwd. Niets is hen te veel. Prachtige tuin, leuk restaurant en
goede sfeer. Veel kleine vliegjes (soort witte fruitvliegjes) die erg vervelend zijn. Kamer goed ingespoten voor de nacht. We wilden eerst naar Kumasi om de kunstmarkt te bezoeken, maar omdat het 28 graden is en gevoelstemperatuur 38 graden hebben we daar vanaf gezien.  Willem en ik hebben vanmorgen een wandeling gemaakt vanuit het guesthouse. We kwamen diverse plaatselijke bewoners
IMG_4000tegen, allemaal even vriendelijk. Ook zagen we cacao bomen, bananenbomen en natuurlijk kokosnoten.
Na 20 minuten kwamen in een dorpje. Dan ben je toch wel een bezienswaardigheid. Kinderen allemaal erg vriendelijk. Het was zo warm dat we terug zijn gegaan en kwamen helemaal bezweet aan in het guesthouse. Eerst maar even een douche en toen wat in ons chalet
IMG_4020
om gerommeld. Geen lunch genomen, wat Hollands gesnoept.Rond 15.00 uur zijn we naar het Wild Win guesthouse gelopen, naast Lake Point guesthouse gelegen. Daar hebben ze een prachtige tuin aan het meer met een restaurantje er bij. Eerst wat gedronken en toestemming gevraagd om via hun strandje te
IMG_4147mogen zwemmen. Uiteindelijk hebben we allemaal in
het meer gezwommen. Het water was gewoon warm behalve wanneer we een eindje het meer zwommen: voeten naar beneden was het heerlijk verfrissend en koel.  Ik heb nog wat foto’s gemaakt van de prachtige natuur: o.a. de prachtige felgekleurde bloemen. Weer veel last van de kleine vliegjes wat best vervelend is. Rond 16.30 uur zijn we in het restaurant gaan zitten. De één deed een spelletje, de ander ging poulen en ik heb mijn verslagen bijgewerkt. Een tussendoor snack gehad en nu wachten op ons avondeten.

woensdag 30 juli
Opgestaan om 7.30 uur. Alle koffers ingepakt en naar de auto gebracht en  aangeschoven in het restaurant. We hadden gisteravond de bestelling al doorgegeven, zodat we direct konden eten en snel vertrekken. Het werd toch nog 8.45 uur. Snel en Ghana past niet bij elkaar. De weg was aardig goed. Ik had zoveel ruimte achter in  de auto dat ik zelfs kon liggen. Best wel lekker af en toe. Noah ontdekte dit plekje ook. Rond 14.00 zijn we bij de ingang van de Kintampo watervallen in een restaurant gaan eten. Aron heeft voor het eerst fufu met kip in een lichte soep (lokale maaltijd) gegeten. Nou deze was best pittig hoor. De kip heeft hij helemaal opgegeten en nog wel alles met zijn rechterhand (hij is links), zoals het hier hoort. De fufu was een enorme deegbal, die hij niet helemaal op kon. Kennedy vond hem een echte kerel. Toen door naar Damongo over stoffige wegen. Echt je kon bijna geen hand voor ogen zien. Toch was de weg zo goed dat we harder dan 100 km per uur konden rijden. De foto’s spreken voor zich. De weg richting Damongo is in aanleg omdat de president van Ghana uit Damongo komt en er voor zorgt dat er een goede weg komt. Deze weg gaat ook langs Abraham’s huis en het kindertehuis. De weg gaat zelfs naar National Park Mole. Dit betekent veel voor het dorp: meer winkeltjes aan de weg, meer taxi’s en minder reistijd naar Mole en Tamale. Ze zijn in Damongo nog met de afwerking bezig. Abraham (oprichter en eigenaar van het Redemption Childhome) was zelf niet thuis maar wel twee Nederlandse vrijwilligers: Natasja en Laura uit Gouda. Natasja was vorig jaar ook al een maand vrijwilligster in het kindertehuis. Ze heeft goed contact met Jolanda Steenwijk uit Hardenberg. Zij hebben ons wegwijs gemaakt in het huis en we konden vrij snel aan tafel. Nadat we ons geïnstalleerd hadden kwam Abraham thuis. Leuk hem weer te ontmoeten. ’s Avonds hebben we lekker bij kunnen kletsen. Klamboes op creatieve wijze gemonteerd in onze kamers, voor de zoveelste keer deze reis,en bespoten met muggenspray. Wij hebben de eer om in Abraham’s slaapkamer te mogen slapen, met ventilator(die werkt) en Aron en Noah in een stapelbed in een kamer waarvan de ventilator niet werkt. Liggend op bed lagen we nog te zweten. Moeizaam slapen hoor.

donderdag 31 juli
Ontbijt 8.00 uur. Het was een plakkerig nacht. Vandaag onze kennismaking met de kinderen in het kindertehuis. We hebben hier heel erg naar uit gezien en ja hoor, sommige, wat oudere kinderen, herkenden ons nog. Nou ja ons, vooral Aron en Noah. Ze waren verbaasd over de lengte van de jongens. Dan is Aron toch wel lang hoor. We werden vriendelijk onthaald. De kleintjes kwamen op ons af en de wat oudere kinderen waren eerst voorzichtig. Aron en Noah moesten meteen mee voetballen. Willem en ik hebben een rondleiding gekregen van Abraham. Wat mij op viel was dat er nergens een kast stond waar speelgoed of spelletjes in liggen. De kinderen vermaken zich buiten en werken af en toe in de groente tuin. De oudere kinderen hebben een geit die ze zelf, in de omgeving van het kindertehuis,  aan een stik zetten om te grazen. Ze zijn hier zelf verantwoordelijk voor. De geiten hebben dezelfde naam als hun baasjes. Het kindertehuis bestaat uit een aantal gebouwen : een gebouw bestaande uit twee jongensslaapzalen en een keuken, een gebouw bestaande uit twee slaapzalen voor de meiden, een gebouw bestaande uit een grote ruimte die wordt gebruikt voor de kerkdienst, als eetzaal en als schoollokaal en nog een kantoortje aan de achterzijde, een gebouw is een toilet/douche ruimte voor de meiden en een ander gebouwtje voor de jongens. Deze rook trouwens niet erg fris. Dan nog een schoolgebouw.  Op het terrein staat nog een geitenschuurtje en een onderkomen voor de waterpomp die in de nabije toekomst dienst zal doen voor het oppompen van schoon water voor de verkoop.  De twee andere Nederlands vrijwilligers hebben geld in gezameld voor een 2e schoolgebouw. Het bestaande schoolgebouw bestaat uit 3 lokalen en er komen meer dan 200 kinderen naar deze school: 45 kinderen van het kindertehuis en de overige kinderen komen uit de nabije omgeving. Ze maken nu gebruik van de overkapping buiten voor ongeveer 50 kleuters, de grote kerkzaal  en een groep kinderen zit voor het toiletgebouw van de jongens onder de overkapping. De wens van Abraham is om maximaal 25 kinderen per klas te hebben. Anders gaat het ten koste van het onderwijs van de kinderen. Om 12.00 uur  zijn we weer naar Abraham’s huis gegaan voor de lunch. Tussen 12 en 15 uur zijn de vrijwilligers meestal niet in het kindertehuis.  Het is dan gewoon te warm. Zo konden we even uitrusten,  wat best even lekker was. Rond 15 uur met twee koffers vol met kleding en schoenen naar het kindertehuis gegaan.  In twee prachtige, nieuwe, kleine, gele 3-wieltaxi’s.  Erg leuk en prettig vervoermiddel.  Geen deuren dus een  lekkere frisse zijwind die de nodige afkoeling gaf onderweg. Onderweg nog even wat fris of water gekocht. Oh ja, eerst nog even bij de chief (bestuurslid van het kindertehuis en familie van Abraham) op bezoek. Helaas,… hij lag te slapen. Morgen nog maar eens proberen. In het kantoor van Abraham de koffers met gekregen kleding en schoeisel uitgestald. Sommige kleding wordt bewaard voor de kerst. Abraham was blij met de kleren. De schoenen werden in een  archief kast gestopt ook voor kerst. Vervolgens zochten Abraham en een ‘Auntie’ setjes kleding bij elkaar en werden de kinderen één voor één geroepen en kregen een setje. Ze gingen even passen en kwamen terug op het kantoor om het te laten zien. We mochten enkele foto’s maken voor de gulle gevers uit Nederland. De kinderen waren erg blij met de kleding maar ook een beetje verlegen. Na nog wat knuffelen, spelen en praten hebben we voor vandaag afscheid genomen.

Vrijdag 1 augustus
Om half 8 opstaan en om 8.00 uur zaten we aan het ontbijt. Vrijwel op hetzelfde tijdstip kwam er een grote vrachtwagen met water het terrein op om de beide water tanks te vullen. Eén tank staat hoog, met water uit deze tank kunnen we straks douchen en de andere staat op de grond, hier kunnen mensen water halen. Maar ook om de wc’s door te spoelen. Om ongeveer 10 uur  zijn we voor de tweede keer naar de chief gereden in gele taxi. Bij het huis van de chief lagen een paar koeienhuiden waarop een aantal mannen in traditionele shirts zaten. Wij konden op een rij plaatsnemen in plastic kuipstoeltjes en toen……. wachten. De chief van Damongo is een neef van Abraham. Ze zaten gezellig te kletsen en wij nogmaals wachten…. uiteindelijk kregen we te horen dat de chief zich niet zo goed voelde. De waarnemend chief konden we begroeten. We liepen langs de mannen en gaven ze een hand. Dat was het dan….. Toen eindelijk door  naar het kindertehuis. Vandaag de buitenboel geschilderd. Enfin qua veiligheid zijn hier weinig regels. Er worden rustig 2 tafels op elkaar gestapeld om te kunnen schilderen. En als het moet nog een stoel er boven op. We gingen samen met de ouder jongens van het tehuis voortvarend te werk. Het was erg leuk om te doen. Als vrouw mocht ik niet schilderen.  Tussen de middag vielen we, na de lunch, in slaap en hebben wel twee uur geslapen. ’s Middags opnieuw de kinderen vermaakt met o.a. het uitdelen van loom elastiekjes. Natasja had ook elastiekjes mee en had ze al leren lomen op twee vingers. Het leek wel roof goed. Toen ik de zak liet zien kwamen ze aanrennen. Ik had ze nog in kleine zakjes en ben een kamer ingedoken om ze in één grote zak door elkaar te husselen. Het was dringen van je welste bij de deur. Toen ik naar buiten kwam heb ik de kinderen eerst op de rand van de veranda laten zitten. Nu kon ik ze één voor één een handje vol elastiekjes geven. Even later zaten ze allemaal gezellig te lomen. De groten hielpen de kleintjes. Later die middag werd het eten buiten klaargemaakt voor de kinderen. De oudere meiden roeren met veel kracht de fufu in een grote pan. Hier moesten de klonten uit geslagen worden. De kinderen en de ‘aunties’ konden dit erg goed. Wij moesten ook even proberen. Nou dat was  blijkbaar een vreemd en grappig gezicht voor hen want ze begonnen enorm de lachen en giebelen. We werden gewoon uitgelachen. Nou veel bewondering hebben we wel voor deze meiden gekregen hoor.

Zaterdag 2 augustus

Vandaag ging Willem met Abraham naar Tamale om wormkuren te kopen voor de 52 kinderen van het kindertehuis.  Dit was al 6 maanden niet gebeurd. Vlak voor vertrek hebben we nog een gift gekregen van verschillende mensen. Het komt  regelmatig voor dat een van de kinderen hoge koorts heeft. Dan is het handig om een malariatest in huis te hebben. Meestal heeft Abraham deze niet in voorraad en moet dan naar de winkel om er één te kopen. Soms ’s avonds laat nog. Dus gewoon op voorraad met verschillende malaria tabletten voor de jonge en oudere kinderen is best wel prettig. Zondag  zullen we met elkaar een feestmaal  hebben en de ingrediënten hebben Willem en Abraham ook in Tamale gekocht.  Om dit alles te kopen moesten ze langs 3 apotheken en 3 groente kraampjes en om dit te kunnen bekostigen langs 2 banken. Een hele klus dus.  Ze hebben nog wat gedronken in het art-center in Tamale vlakbij het centrum. En tja ze toen weer terug naar Damango. Ook dat was een hele belevenis. De auto werd praktisch vol geladen: de één met een deel met een krukas, de ander met een doos,  een moeder met een kind op de rug en een vader met zijn dochter. Dan lag er ook al een elektromotor in de auto voor een graanmolen in Damongo. De meeste mensen stapten uit in een van de eerste dorpen vanuit Tamale gezien. Bij één van de laatste dorpen zagen we een drie-wielvoertuig met zijn laadbak volgepakt met nomaden. Deze hadden feest gevierd in hun prachtig gekleurde kleding. Het was veel te gevaarlijk om zo te blijven rijden. Een aantal van hun moesten naar Damongo en een aantal een paar dorpen verder op. Opeens zaten er 15 mensen bij hen in het Toyota hi ace busje, die echt overladen was. Trouwens welke auto niet hier in Ghana. Zo vervolgden Willem en Abraham hun reis tot aan Damongo waar ze nog een stop maakten bij een defect thro tro busje. De chauffeur bleek een collega te zijn van onze chauffeur. Hij had een andere dopsleutel nodig. Deze paste niet of was te strak aangedraaid. Aangekomen in het volgende dorp werd nog wat houtskool ingeladen. Uiteindelijk waren ze om 18:15 weer thuis. In de tijd dat deze mannen naar Tamale zijn geweest zijn Aron en Noah met Natasja en Laura naar de markt geweest in Damongo om stof en fruit te kopen. Het was een hele ervaring voor Aron en Noah. Ze kwamen met verhalen thuis als: ‘deze mensen denken echt dat we een geldboom in onze tuin hebben staan’. ‘Zodra wij blanken iets willen kopen, gaat de prijs omhoog’. Gelukkig hadden ze van te voren gevraagd hoeveel  stof en fruit ongeveer zou moeten kosten. Dus dat werd flink onderhandelen en soms gewoon weglopen. Dan werden ze teruggeroepen en konden alsnog hun waren voor het afgesproken bedrag kopen. Zelf ben die ochtend naar het kindertehuis gelopen en heb met een groep kinderen zitten kleuren. Kleurboeken en stiften had ik mee. Zo’n activiteit moet je echt structureren. Allemaal  één voor één bij me laten komen en een kleurplaat laten uitzoeken. Dan afspraken maken over de stiften. Eén stift in je hand en al de andere stiften op tafel laten liggen zodat iedereen er bij kan. Veel kinderen pakken hun hand vol stiften, terwijl anderen helemaal niets hebben of een andere kleur willen. Telkens herhalen van de gemaakte afspraken is echt nodig. Ze hebben erg genoten van het rustig kleuren. Tegen 12.00 uur ben ik terug gelopen naar Abrahams huis. Twee keer een half uur lopen is voor mij echt te veel. Van geleerd en nu dus toch de taxi nemen. ’s Middags zijn Natasja en Laura met een aantal kinderen nog een keer naar de markt geweest en hebben ze deze een beetje verwend. Voor hen een leuk uitje. Aron, Noah en ik hebben ons met de kinderen vermaakt. ’s Avonds samen pannenkoeken met suiker en fruit gegeten. Dat was eeeeeecht lekker.

IMG_4480

Zondag 3 augustus
Een klein beetje kunnen uitslapen vanmorgen. Om 9.30 uur zouden we beginnen met de kerkdienst. Alle kinderen van het kindertehuis en sommige ‘anties’ kwamen lopend  naar Abrahams huis. Voor de kleintjes een hele trip. De allerkleinste kinderen vielen dan ook al snel in slaap van vermoeidheid. Er werd veel gezongen, geklapt en gedanst. Enkele jongens gingen voor in gebed. Ook werd door iedereen hardop gebeden, allemaal door elkaar. Best bijzonder en mooi. Abraham verzorgde de verkondiging die heel erg op de praktijk gericht was. De wereld wil dat we gelijkvormig zijn, wil ons veranderen zowel van buiten als van binnen. Deze wil zelfs onze gedachten beïnvloeden. We moeten ons hier tegen wapenen en dicht bij God blijven leven. Hij noemde voorbeelden als dat het een hype is dat jongens hun broeken zo laag dragen en hiermee uitdagend gedrag vertonen. Waarom? Hebben ze dat echt nodig? Nee een broek hoor je gewoon te dragen. Hetzelfde geldt voor meisjes die opzichtige kleding dragen, waarbij hun borsten deels zichtbaar zijn. Ook om indruk te maken. Zo heeft God het niet bedoeld. Willem en ik kregen nog de gelegenheid om iets te delen met de kinderen. Willem heeft gesproken over psalm 62. Wanneer je leeft in overvloed dan is het goed om te delen. Ik heb uitgelegd dat de dingen die wij meegebracht hebben niet van ons komen, maar van mensen uit onze gemeente of omgeving. Ook verteld dat ik op een verjaardagsfeest sprak over onze aanstaande vakantie in Ghana en dat 2 personen spontaan geld gaven om  voor het kindertehuis te besteden. In overleg met Abraham is gekozen om voor elk kind 2 wormpillen te kopen. Dit is eigenlijk elke 3 maanden noodzakelijk, maar is al in geen 6 maanden gebeurd omdat hier geen geld voor was. Wanneer de keus gemaakt moet worden tussen eten en een wormpil, dan is deze gauw gemaakt. Na de dienst mochten we aan alle kinderen een wormpil of drankje uitdelen. Over 3 weken wordt dit nogmaals herhaald. Abraham liet de hand van een meisje zien. Het leek net alsof er een naaktslak overheen was gekropen, die een slijmlaagje had achtergelaten. Hieraan is zichtbaar dat een kind wormen heeft. Sommige kinderen hebben een opgezette buik. Ook deze zit vol met wormen. Ze kregen allemaal ook een flesje drinken. Voor hen heeeeeel speciaal. Sommige kinderen legden het flesje terug in de koelkast om te bewaren. Andere kinderen wilden de lege flesjes mee naar het kindertehuis. Toen dit alles gerealiseerd was legde Abraham het systeem van financieel adoptieplan uit aan de kinderen. Daarna werd ons de gelegenheid gegeven om de cadeautjes, die vanuit Nederland zijn meegegeven,  aan de desbetreffende personen te geven. Abraham heeft uitgelegd dat het nu deze personen betreft en dat het in de toekomst mogelijk andere personen zal betreffen. Ze namen de cadeautjes  met plezier in ontvangst. Enkele adoptie kinderen waren afwezig. De aanwezige adoptiekinderen is gevraagd een brief o.i.d. te schrijven voor hun donateur in Nederland. Abu heeft het direct gedaan en Zakia kwam ’s avonds met haar envelop aan gelopen.  Ze had er veel zin in om een brief te schrijven. Ze heeft geen contact met haar eigen familie en vindt het bijzonder dat een familie in Nederland geld stuurt voor de kinderen in het kindertehuis. Daarna allemaal aan de maaltijd. De kinderen op de banken of grond en wij aan tafel. Gaf me best een raar gevoel. Ik had best tussen de kinderen willen zitten eten. De kinderen krijgen 3 maaltijden per dag en eten best veel. Ze krijgen tussendoor nagenoeg niets. Na het eten allemaal naar buiten om te spelen, te dansen of gewoon gezellig te kletsen. Abraham had een geluidsinstallatie op de veranda gezet. De jongens gingen flessen voetbal doen. Verder zijn er veel foto’s gemaakt omdat de kinderen met ons op de foto wilden. Later begon het kei hard te regenen en kwamen alle kinderen weer binnen. Een dvd in de dvd speler en daar zaten of lagen ze naar  ‘Beethoven’ te kijken. Intussen ben ik naar onze kamer gegaan en heb wat liggen uitrusten. Moe van het niets doen. Ja dat kan echt hier in Ghana. De temperatuur mat enorm af. Wij zijn deze dag niet in het kindertehuis geweest. Tegen 17.30 zijn  we, Willem, Abraham en ik, naar het opleidingscentrum voor verpleegkundigen gelopen, zo’n kilometer van Abrahams huis. Hij heeft contact met een aantal studenten die ook zijn kerkdiensten bezoeken.  Abraham is ook dominee en preekt regelmatig in dit opleidingscentrum. Soms gaan alle kinderen van het kindertehuis naar het opleidingscentrum voor de kerkdienst. Dus een prettige samenwerking en Abraham vindt het ook belangrijk dat zijn kinderen in contact komen met studenten. Het was een gezellige boel met al die  giebelende meiden. Het lag in de bedoeling om pastor David, bestuurslid van kindertehuis, te ontmoeten op de terugweg, maar helaas was hij niet aanwezig. Onderweg vertelde Abraham over de problemen m.b.t. het vertrouwen van mensen als het om geld gaat. Na het eten kwamen de oudere meiden naar Abrahams huis voor de meidenavond. Ze bleken geen gespreksonderwerpen en vragen te hebben, dus zoals afgesproken meteen de crème voor de gezichtsmaskers te voorschijn gehaald. Een aantal meiden twijfelden om mee te doen, maar het duurde niet lang of alle meiden deden volop mee. Het was een gegiebel van jewelste. Lekker een flesje frisdrank drinken, nog over van vanmiddag, en de crème laten drogen. Nadat iedereen z’n gezicht had schoongemaakt  kwamen een paar meiden al vragen om de loom elastiekjes. Ze wisten dat we armbandjes gingen maken. Mijn koffertje met elastiekjes was een één minuut leeg. De tafel lag bezaaid met elastiekjes en in een mum van tijd waren ze nagenoeg allemaal aan het lomen. Ze spraken druk en luid in hun eigen taal,  waar wij natuurlijk niets van konden verstaan. Om 10.00 uur moesten de meeste meiden terug naar het kindertehuis. Maar ze gaven aan dat ze allemaal bleven slapen. Abraham schrok maar uiteindelijk heeft hij toestemming gegeven met als voorwaarde dat de dames die voor het ontbijt van de volgende dag moesten zorgen om 5 uur naar het kindertehuis zouden lopen. Vier meiden wonen in Abrahams huis en zorgen voor het huishouden en alles wat er verder moet gebeuren. Ze slapen in één kamer. Met nog enkele matrassen op de grond sliepen in dat kleine kamertje zeker 10 meiden. Dit was een boeiende en enerveerde dag.

Maandag 4 augustus
Tassen in gepakkt voor één overnachting in National Park Mole. Ontbeten en de taxi besteld. Rond 10 uur zijn we vertrokken en na een half uurtje rijden over nu goede zandwegen, kwamen we aan in Mole. We konden rond 14.00 in onze kamers. De weg naar Mole was 10 x beter dan 8 jaar geleden. Over een paar maanden is deze helemaal af en ligt er een super weg. Nu nog stoffige momenten meegemaakt. Maar ook dat went. We hadden natuurlijk de luxe dat we zelf niet hoefden te rijden. Zwemkleding aan en een verkoelende frisse duik in het zwembad. Het was echt warm dus dat was een aangenaam moment. Lunch genomen in het restaurant. De apen weten dat  er rond 12 uur wordt gegeten. Ze komen dan in de buurt van het zwembad rondscharrelen. En ja hoor in eens paniek. Een grote mannetjes aap kwam richting het restaurant. Een medewerker gooide een stoel naar hem maar hij kwam over de balustrade en sprong op tafel waar een Nederlands gezin zat te eten. Een gegil van jewelste en iedereen sprong op zij. Medewerkers kwamen aangerend. De aap had een paar sandwiches te pakken en rende weg tot naast het zwembad waar hij ten aanzien van alle aanwezige gasten lekker relaxed zijn buit ging opeten. Een andere medewerker gooide nog haar slippers naar de aap om hem  te verjagen, maar dit had geen enkel nut. Toen er een opzichter kwam met een katapult was de aap snel vertrokken. Ondanks de consternatie was het leuk om dit mee te maken. Om 13.30 uur konden we ons installeren in de kamers. Prima kamers met airco en ventilator. Schoon en lekker koel. Om 15.15  uur zijn we naar het safarigebouw gelopen voor de jeepsafari. Met z’n achten boven op een jeep door de jungle. Het eerste uur zagen we wilde zwijnen, vogels en wat gazelle achtige dieren. Terug naar een plek waar we al waren geweest en ja hoor daar zagen we drie olifanten waarvan er twee heel goed waren te zien. Ze slurpten water uit een modderpoel. Toch wel weer heel bijzonder om deze grote beesten te zien. Prachtig om de avondgloed over de jungle te zien. Alles krijgt een bijzondere kleur. En ja toen in eens een vrouwtjes olifant,  helemaal alleen vlak langs het pad. Vijftien meter vanaf de auto was ze lekker aan het eten. Ze kwam steeds dichterbij. De opzichter vertelde dat dit de vriendelijkste olifant van het park was. Op een gegeven moment was ze ongeveer op een afstand van vijf meter bij ons vandaan. Ik begon toch wel een beetje de kriebels te krijgen ondanks dat ze geen dreigend gedrag vertoonde. We konden haar van boven af heel goed zien en volgen. Ze liep door het struikgewas langs de auto en ging achter ons langs het pad over. Heel relaxed allemaal. Super gaaf!!! Rond 18.00 uur waren we terug. We hadden zoals zo vaak niet veel trek. Gelukkig hadden we twee maaltijden besteld i.p.v. vier. ’s Avonds nog wat Jatzee gespeeld en op tijd naar bed.

Dinsdag 5 augustus
Ja, dat was vroeg op staan om op 6:45 op de afgesproken plek te zijn voor de voet safari. Na een kwartier wachten en wat algemene zaken aangehoord te hebben vertrokken we  (Willem, Aron en Noah)met onze gids. Eerst de helling af naar het lager gelegen deel van het bos. Op zoeken naar de dieren. We zagen wilde zwijnen,  antilopen en waterbokken. Na een uur had Aron het wel gezien en eigenlijk dacht ik (Willem) er ook zo over. Toen hoorden we een olifant trompetteren.  Deze bleek uiteindelijk niet ver bij ons vandaan te badderen in een van de twee water bassins die zijn aangelegd in 1958. Met plezier hebben we hier een tijdje staan te kijken. Weglopende kwamen we even verderop aan de waterzijde een olifant tegen die net het water uit liep. Volgens de gids was deze olifant zo’n 12 a 13 jaar oud. De olifant kwam onze kant uit. We moesten verder naar achteren lopen om hem of haar niet te veel te storen. Een enerverende tocht en zeker de moeite waard.  De tocht terug, naar boven, was nog een hele inspanning.  We keken achterom en zagen op de plek waar wij geweest waren twee grote olifanten. Onze tijd zat er op  maar iedereen was zo enthousiast en wilde nog een keer naar beneden om  naar de twee olifanten te lopen. Helaas waren de olifanten sneller dan ons. Ze waren het water in gelopen. Wij naar de waterkant om deze olifanten beter te kunnen bekijken. Laten we nog net een krokodil onderwater zien verdwijnen en niet weer boven komen. Het was heel stil om ons heen. Het enige wat lawaai maakte was het water wat uit de slurf spoot en op de rug van de olifant terecht kwam. En ja.. toen weer voor de tweede keer omhoog lopen.  We moesten opschieten anders moesten we extra betalen i.v.m. de extra tijd, volgens onze gids. We hebben de gids wat gegeven voor zijn uitleg. Daarna bij het kantoor afgerekend. Een leuke, boeiende wandeltocht.  Bezweet als we waren eerst maar even snel onder de douche en daarna lekker samen ontbeten. In de tijd dat de mannen op voetsafari waren ben ik (Ria) gaan kijken of ik hen kon zien vanaf de heuvel met de appartementen. Ik heb mijn mannen en de olifanten kunnen zien die in het water aan het zwemmen en badderen waren. Ik ben in gesprek gekomen met twee Ghanese mannen die mij meer konden vertellen over het park. Best interessant. Er schijnen ook leeuwen te leven in het park maar die zitten nu ver van deze accommodatie. In het droge seizoen kunnen ze zich niet goed schuilhouden in het gras en zijn ze tijdens een safari zichtbaar. Toen mijn mannen terug waren hebben we een eenvoudig ontbijtje gehad. We moesten om 11 uur uit ons appartement  en hebben ons nog prima vermaakt met uitzicht op de poel beneden. 12 uur kwam onze taxichauffeur ons halen  en bracht ons naar Abrahams huis. Na de lunch begon het gigantisch te regenen en onweren. Het water kwam met bakken uit de lucht. Onder elk straaltje of straal water van het huis werd een emmer of bak gezet. Lege plastic flessen werden gevuld met water uit de dakgoot. Gratis water natuurlijk. De mensen drinken dit gewoon of gebruiken het om de wc door te spoelen. Noah greep zijn kans om een regendans te doen. Hij had met de meiden dikke lol in de regen. Tegen 15.30 uur zijn we met een groep wat oudere kinderen, opgepropt in een busje naar het centrum van Damongo  gereden, naar de stoffenshop. We hadden nog wat geld over van de spontane giften en Abraham had aangegeven dat een aantal kinderen nieuwe schooluniformen nodig heeft. Dus stof gekocht en enkele winkeltjes verderop naar de kleermaakster gebracht. Ze was net bezig met een jurkje voor Laura. Ze heeft de maten genomen van de kinderen en Abraham heeft de stof daar achter gelaten. Toen door naar het kindertehuis. Het was rustig, maar toen wij aankwamen lopen kwamen ze overal vandaan en was het weer een drukte van jewelste.  Iedereen kreeg een oranje ballon waar ze dolle pret mee hadden. De jongens waren druk met tafeltennis. Toen we weg wilden gaan kwam de major (burgemeester van Damongo)  nog aangereden. Willem had Abraham wat goede tips gegeven over veiligheid betreft verkeer. Abraham had gezegd dat hij, als de tijd het nog toe liet, in gesprek moest gaan met de major. Maar hij kon hem telefonisch niet bereiken. Toen de major zag dat Abraham had gebeld dacht hij ik ga wel even langs. En dat gebeurde net toen wij afscheid hadden genomen van de kinderen en de ‘aunties’. Hij gaf aan dat hij de tips graag wilde horen en liet weten dat de verkeersdrempels ook in Damongo komen. De zebrapaden die worden aangebracht zullen onder de aandacht van alle inwoners worden gebracht en uitgelegd hoe deze gebruikt dienen te worden. Of ze dan ook worden gebruikt zoals het hoort is nog maar de vraag. In Afrika gaat alles anders. Het was inmiddels al bijna schemer. We zijn naar de overkant van de weg gelopen naar een eenvoudig restaurant. De dames uit Abrahams huis zouden hier ook naar toekomen voor een laatste maaltijd met ons. Om hen te bedanken voor hun inzet, gastvrijheid en vriendelijkheid. Het duurde best lang voor dat de meiden kwamen. Het was inmiddels al donker geworden. Omdat het enorm had geregend, kwamen duizenden grote vliegen uit de grond naar de lampen vliegen. Ze leven heel kort, laten hun vleugels vallen en lopen dan over de grond. Vrouwtje zoek een mannetje, ze gaan paren en het bevruchtte vrouwtje kruipt de grond weer in en de eitjes gaan groeien. Deze eitjes leven dan van het vrouwtje. Ze sterft en wanneer de eitjes rijp zijn en er voldoende water is gevallen, zullen de jonge vliegen uitkomen. De stroom viel uit en toen was er even paniek. waar zijn al die grote vliegen nu. We voelden ze op ons, langs ons, overal dus. Aron nam zijn mobieltje en zorgde voor licht. Enorm veel vliegen kwamen op hem af. Hij rende met zijn lampje en een enorme sliert van vliegen achter hem aan. Nog geen uur later waren er nauwelijks nog vliegen te zien, maar wel allemaal vleugels op de grond en kruipende ex-vliegen. Ook zag een van de meiden, tijdens de elektriciteitsstoring, een schorpioen. Ze komen niet zoveel voor, maar wetende dat ze over de grond konden kruipen, was geen prettig idee. Het bleek geen agressieve schorpioen te zijn. Abraham heeft hem wel dood gemaakt. Met 14 personen wat gedronken en een eenvoudige maaltijd gehad (rijst met saus en een stukje vlees). Terug naar Abrahams huis gelopen en ons klaar gemaakt voor de nacht. Onze laatste nacht in huize Abraham.

Woensdag 6 augustus
Beetje uitgeslapen, tassen en koffers ingepakt, samen ons laatste ontbijt genuttigd in huize Abraham. Er was veel fruit, wat echt heerlijk smaakte. Natasja en Laura waren al vertrokken met twee kinderen uit het kindertehuis naar Mole. Ze zouden ook een nachtje blijven en deze twee kinderen een paar fijne dagen bezorgen. We hebben afscheid van hen genomen, emailadressen uitgewisseld en nog wat cadeautjes over die zij nog konden uitdelen aan de kinderen. Taxibus kwam ons halen, koffers er in en Abraham gaf aan dat we nog naar het kindertehuis zouden gaan om helaas afscheid te nemen. Nog een laatste knuffel of hand. Sommige kinderen hadden erg veel moeite met afscheid nemen en begonnen te huilen. Wij vonden het ook moeilijk. Je bouwt toch een band op met de kinderen in die vijf dagen. Het busje weer in en een laatste zwaai. Twee uur later kwamen we, na wat zoeken en vragen, bij Joke (zusje van Willem, wonende en werkende al ruim 20 jaar in Ghana voor Wiclife bijbelvertalers) aan. Samuel en Micah zaten nog op school. We hebben een rondleiding gekregen door het prachtige huis. Kamers toegewezen gekregen en ons geïnstalleerd.  Daarna Samuel en Micah opgehaald van school. Micah kwam met een glimlach naar ons toe rennen. Nog even langs de apotheek en naar huis. Micah en Samuel deden hun taekwondo pakken uit en gingen met Aron en Noah spelen. We hebben ze ook niet meer gehoord. Joke, Willem en ik zijn in het tuinhuisje/summerhut (die net klaar is) gaan zitten met een lekkere brownie. Lekker plekje hoor! De rest van de dag wat uitgerust.

Donderdag 7 augustus
Heerlijk geslapen en lekker kunnen uitslapen. Joke was al vroeg op gestaan evenals Samuel en Micah die om 7.15 uur naar school moesten. Joke ging door naar haar werk. We konden onze eigen gang gaan. Joke had weer een brood voor ons gebakken waar we heerlijk van hebben gesmuld tussen de middag. Ik heb een flinke was weggewerkt vandaag. De hulp van Joke heeft mij hierbij geholpen. Hier in Tamale valt regelmatig de elektriciteit uit. Wel enkele malen per dag. Dan is het wel fijn dat de verlichting, koelkast, vriezer en ventilatoren het nog blijven doen.  Zodra de stroom uit valt gaat deze direct over op zonne- energie. ‘ s Avonds hebben besproken wat we de komende week nog willen ondernemen met elkaar. Heerlijk slapen in een kamer met de airco op 23 graden en de ventilator aan.

Vrijdag 8 augustus
Aron en Noah zijn gelijktijdig opgestaan met Samuel en Micah omdat dit hun laatste schooldag was. Dit vonden ze erg leuk. Toen joke ze wegbracht met de auto zijn Ria en ik (Willem) er ook uit gegaan omdat de twee financieel adoptie kinderen,  Adam en Shaibu nog langs zouden komen. Lekker met z’n tweeën ontbeten, de foto’s uitgezocht daarna wat om gerommeld en om een uur of tien de stad in. De markt over:het ene na het andere steegje in. De ene keer ruikt het naar zeep de andere keer naar vis of rommel van straat. Op het laatst nog even vlees en sla meegenomen voor vanavond.  Met de auto naar de art markt op zoek na korte broeken. En onderwijl de twee Nederlandse dremels afgeleverd bij Jaliel (bekende van Joke) die een winkeltje heeft op de art-markt. Jaliel had ook boekenleggers voor Joke gemaakt.  Onze dorst gelest en honger gestild met drinken een pizza hawai in het art center.  Pizza is beslist geen aanrader. Echt nog niet de naam pizza waardig. Inmiddels was de te wijde korte broek van Aron smaller gemaakt en kon hij deze ophalen. Een ijsje? Mmmmmmmmmmmmmmmm. ja……….meegenomen naar huis.

Om 19:30 uur kwam Shirazo om zijn laptop  in ontvangst te nemen bij Joke thuis. Shirazo was samen met zijn broer Isah op de motor gekomen. Na hem vertelt te hebben welke software op de pc staat en waar hij alles kan vinden hebben we hem de laptop, rugtas, muis en externe harde schijf mogen overhandigen namens de stichting Go4GhanaKids. Hij was erg blij. We hebben nadrukkelijk vertelt dat deze laptop door giften van een aantal gemeenteleden via de stichting beschikbaar is gesteld. Fijn om zo iemand verder te kunnen helpen. Meer weten over Shirazo, kijk dan op deze site bijprojecten. Verder die avond lekker rustig aan gedaan en wat TV gekeken. Gewoon Nederlandse tv programma’s via BVN.

Zaterdag 9 augustus
Ik (Ria) ben de hele dag binnen geweest. Was echt niet lekker. Ik had ’s nachts 8 x de wc bezocht. Iedereen was ’s morgens al vroeg vertrokken naar de afsluitingsbijeenkomst van de school van Samuel en Micah en ik heb veel op bed gelegen.
Samuel en Micah vonden het leuk dat we hier bij aanwezig waren. Het was een overvol programma waarin iedereen zijn zegje moest doen. Allerlei awards moesten worden uitgereikt o.a. de beste van de klas. Erg leuk waren de traditionele dansen en de taekwondo les van Samuel en Micah.  Pizza’s besteld en uiteindelijk moesten we toch nog 20 minuten wachten voordat we de pizza’s mee naar huis konden nemen. TIA =This is Afrika (je hebt echt eindeloos geduld nodig hier). Nog even wat drinken gehaald voor bij de pizza en naar huis. Ze waren jammer genoeg  al behoorlijk afgekoeld. Snel even een paar stukjes in de magnetron. Ria had toch echt geen zin in pizza.

Zondag 10 augustus

Om 8 uur op gestaan, ontbeten en om 9.00 met z’n allen naar House of Hope in Tamale vertrokken, waar Joke en Abukari elke zondag de dienst bijwonen. Meestal gaat Abukari voor en doet Joke de zondagsschool. Van 9.30 tot 10.30 is er zondagsschool voor de kinderen en voor de volwassenen,  in een andere ruimte,  een bijbelstudie. Deze gaat over in de dienst. De kinderen mogen dan ook mee doen en luisteren maar meestal spelen ze buiten of gaan tekenen of kleuren.  Deze dienst was bijzonder vanwege de harde muziek, het vele zingen en beetje dansen daarbij. De mensen uiten veel meer hun geloof. Er wordt hardop gebeden, allemaal tegelijk en er wordt veel gebeden. Gebedsonderwerpen konden worden aangegeven. Bijzondere ervaringen werden gedeeld en dankgebeden werden uitgesproken. Een kindje wat veel ziek is werd gezalfd met olie door Abukari. De woorden, uitgesproken door Abukari, waren praktisch en toegespitst op deze tijd. Op wat er in de wereld gaande is en wat dit voor ons als christenen betekent. Hoe christenen in Syrie en Irak te lijden hebben. Dat wij in feite voor de zelfde vraag staan als velen van hen: willen we sterven voor Jezus? Wanneer ons deze vraag wordt gesteld, wat is dan ons antwoord? Hebben we werkelijk die keuze gemaakt? Na de dienst heeft het gezin Yakubu en Augustina (‘dochter’ en hulp) aan de kant van de weg lokaal voedsel gekocht. Wij hadden liever boterhammen.

Na het eten even uitgerust op bed. Sinds gisteren waren mijn darmen weer van streek.  Rond een uur of drie hebben we ons klaar gemaakt en spullen bij elkaar gezocht om naar Abukari’s ouders te gaan. Onderweg nog wat koekjes gekocht en toen tussen de huizen door, hobbel de bobbel (wat een weg wordt genoemd, maar voor ons niet herkenbaar is als weg) en uiteindelijk kwamen we bij opa en oma aan. Vader was naar een begrafenis maar al onderweg naar huis. We werden uitgenodigd op de binnenplaats van de compound en verzocht op banken en stoelen te gaan zitten. Er kwamen steeds meer familieleden op de binnenplaats. In de kamer van Abukari’s moeder mochten we even plaatsnemen op de bank. Zelf ging ze op de grond zitten. Zijn zuster kwam binnen en we hebben moeder een Hollands blikje met stroopwafels gegeven en een envelop met wat geld. Even gekletst en nog enkele familie kiekjes genomen. Inmiddels was Abukari’s vader ook thuisgekomen en zat op een stoel op de binnenplaats. We gingen bij hem zitten en moeder kwam er ook bij. Wat begroetingen en dankwoorden over en weer.  Nu was ik (Ria) degene die werd herkent van 8 jaar geleden. Ook vader voorzien van cadeautjes: Hollands blikje met stroopwafels, een schroevendraaiers set en ook een envelop met inhoud. Aron en Noah hadden nog een nieuwe voetbal meegenomen. Nou daar werd flink mee gespeeld. Na nog wat foto’s gemaakt  te hebben van Abukari’s vader en moeder, hebben we afscheid genomen. De omringende huizen/compounds zijn van familieleden. Nog een ijsjes gehaald en toen naar huis om pannenkoeken te bakken. Ja…….. heerlijk. Augustina en Willem waren dit keer de pannenkoekenbakkers. Heerlijk met stroop, suiker of banaan. Ze gingen allemaal op. Abukari had een lokaal maaltje. Hij vindt pannenkoeken eten geen maaltijd maar heeft nadat hij zijn bord leeg had gegeten toch nog mee gesmikkeld.
We eten soms best wel laat (tussen 6-7 uur) dus nog even wat spelen, tv kijken of mine craft spelen en het is al weer tijd voor Samuel en Micah om naar bed te gaan.

Maandag 11 augustus
Vroeg opgestaan met als doel om om 8.00uur te gaan rijden. Uiteindelijk vertrokken we om 8:45 richting Kintampo. Een vreemd geluidje onder de motorkap stoorde Abukari dusdanig dat hij even langs de garage ging. Niets ernstigs, dus we konden zo weer verder. Na ongeveer twee uur rijden kwamen we aan in Kintampo en zijn we op zoek gegaan naar een guesthouse. Het guesthouse waar graag wilden verblijven was geheel afgehuurd door Amerikanen. Helaas, zag er wel heel mooi uit.  Een paar honderd meter daarvoor was ook een guesthouse. Hier konden we wel terecht. Dit was de slechtste accommodatie die we tot nog toe gezien hadden. Maar het was voor één nacht. We besloten niet in het guesthouse te gaan eten. Na de reservering gingen we naar het apen reservaat, nog een uur rijden van de hoofdweg over zandwegen. Met een paar wat mindere stukken was de weg nog redelijk te rijden. Bij het kantoor moesten we ons melden: eerst even zitten aan een bureau om ons in te schrijven en te betalen. Een gids begeleidde en informeerde ons over de apen en zeer bijzondere bomen: hele grote mahonie-, kapok- en fycusbomen. Een fycusboom overgroeide een andere boom, waarvan na jaren niets meer overblijft. Er was een mahonieboom van 300 jaar oud. Omgevallen bomen worden niet opgeruimd. Twee apensoorten komen hiervoor : zwart-wit en bruin-witte. Het zwart-witte soort is verlegen. We konden niet dichtbij deze apen komen. In het dorpje, midden in het reservaat,  hebben we bananen gekocht. De bruin-witte apen waren niet te houden. Ze klommen zelfs via onze kleding omhoog. Best een bijzonder ervaring dat de apen zo tam waren dat we ze konden aanraken. Onze foto’s spreken voor zich. Terug bij de auto even telefonisch onze maaltijd besteld bij het restaurant naast ons guesthouse.  Om 16.30 stond alles klaar. Precies zoals afgesproken. We konden zo aanschuiven.  Na de maaltijd even een dutje gedaan in ons guesthouse en om 19.00 met z’n allen Kintampo in. Deze stad ligt in het centrum van Ghana. Hier stoppen veel nachtbussen om te pauzeren. Het is dan s’ avonds en ’s nachts ook een bedrijfigheid van jewelste. Veel kraampjes waar snel even een maaltijd genuttigd kan worden. Veel lopende snackbars.  Wij namen een ijsje en kochten wat drinken en fruit. Bij Noah en Aron op de kamer nog ff’en lekker gekletst over de vakantie.

Dinsdag 12 augustus.
Ontbeten in het nabij gelegen guesthouse : gebakken eitje, worstje, brood, boter, kopje thee, milo, koffie of melk. Een echt Ghanees ontbijt bestaat uit pap. Iedereen had z’n zwemkleding al aan toen we op weg gingen naar de Kintampo watervallen. Daar hebben we enorm genoten van de natuur en het frisse water.  Vreemd om zo in de natuur, bijna onherkenbaar en dan in eens een waterfal.  Joke ging het water niet in en kon mooi foto’s maken. Droge kleding aan en toen terug naar Tamale. Vlakbij Kintampo passeerden we een gekantelde vrachtwagen die in de berm terecht was gekomen.  Later nog een vrachtwagen die op zijn kant lag en waarbij de lading, bestaande uit koeien, naast de auto stonden. In Tamale was Ria vanuit de auto aan het fotograferen en filmen.  Zonder dat ze het in de gaten had filmde ze een politieman. Deze kwam naar de auto lopen, vroeg aan Abukari waarom ze foto’s maakte. Abukari gaf aan dat ze van de omgeving een foto maakte en niet specifiek van hem. Dat is namelijk verboden. Verslag getypt terwijl Joke goulash aan het koken was. Die smaakte trouwens erg lekker.

Woensdag 13 augustus
Vanmorgen ging Joke nog even werken. Abukari was al vroeg vertrokken naar het noorden en komt vrijdagochtend terug. De jongens hebben zich samen de hele ochtend goed vermaakt.Tussen de middag heb ik eitjes gebakken en hebben we lekker brood gegeten. Gezellig zo met z’n allen. Echt we hebben geen kind aan de vier jongens. Joke kwam na de lunch terug. ’s Middags allemaal wat voor ons zelf gedaan, de jongens nog even op de trampo en Joke en Augustina hebben TZ ,een regionaal gerecht, klaargemaakt.
TZ is een soort deegbal in een soep van een soort spinazie met pinda’s. We aten dit me onze rechterhand, althans Noah gaf aan links te willen eten. De jongens hebben hun kom niet leeggegeten. Ze vonden het niet zo heel bijzonder.
Morgen zelfgemaakte pizza. Al weer pizza???

Donderdag 14 augustus
Samuel is vandaag 9 jaar geworden. Hiep Hiep Hoera. We vierden het niet vandaag maar a.s. zaterdag. Dan worden beide verjaardagen gevierd omdat Micah de 18de jarig is en 7 wordt. Een klein cadeautje hoort er bij. Willem en Joke zijn wel twee uur in de keuken bezig geweest met het maken van de pizza’s. En wat voor pizza’s? IMG_5554-bewerktOverheerlijke, verse pizza’s. Tussen de middag hebben we met z’n allen hier heerlijk van gesmuld. Echt super en de beste tot nu toe hier in Ghana. ’s Middags zijn we naar Wooden geweest. Een soort restaurant, koffieshop, bar waar je sluspuppie kunt drinken, croissantjes, chocolade broodjes, een soort puddingbroodje, vleesbroodje en gebak kunt kopen en nuttigen. Veel ‘blanke’ mensen komen hier om uit te rusten, te genieten van westers eten en te werken op hun laptop. Helaas was de voorraad en keuze dit keer zeer beperkt. Maar een chocolade broodjes of appelbroodjes of vleesbroodje of een stukje taart ging er wel in. Lekker wat drinken erbij en dan is deze dag toch nog speciaal geworden. Ook Joke en haar kinderen komen hier soms en willen dit een beetje speciaal houden. Snel een broodje gegeten want John, collega van Joke, zou ons tussen 6-7 ‘s avonds ophalen om mee te gaan naar een avond klas. Het zou een uurtje rijden zijn maar werd toch al gauw 1,5 uur. Aron en Noah in de bak van de auto, wat ze enorm leuk vonden. Een ervaring op zich. Eerst nog redelijke goede wegen maar na een half uur werden dit hobbelige zandwegen, waar soms  stapvoets gereden moest worden. Het werd inmiddels steeds donkerder (het wordt hier in ongeveer 20 minuten donker) en ook spannender om te rijden. De dorpen konden we nog herkennen aan enkele lichten. Maar ook die werden steeds schaarser. Tot we langs dorpjes reden waar totaal geen verlichting aanwezig was. Niets anders dan een zaklantaarn of het licht van een mobiele telefoon die dienst deed als zaklantaarn.  Nog enkele dorpen verder was de avondklas. Er zaten zo’n 12 mensen, jong en oud, op banken te luisteren naar de jonge leerkracht. Dit alles in het licht van 2 waka waka lampen die door Wyclife beschikbaar zijn gesteld. De les was net begonnen, nadat in ieder geval de mannen eerst naar de moskee (in de dorpen niet meer dan een gebouwtje met een kale vloer) waren geweest om te bidden en daarna hun maaltijd hadden genuttigd. Het duurde maar even of er zaten wel 30 mensen op de banken. Ze kregen allemaal een studieboekje en deden mee. Het is echt basis Dagbani, de moeder taal waar mee wordt begonnen. Het leren van het alfabet en kleine woordjes die samen een zin vormen. In koor riepen ze de klanken van de leraar na. Veel mensen uit deze ver gelegen dorpen komen niet verder dan hun eigen dorpje en een aantal omringende dorpjes. Tamale is dan toch wel heel ver. Taxi zou mogelijk zijn, maar dan is het een hele rit. Leefwereld van de meeste kinderen, tot hun 18e (mits ze studeren) bestaat uit hun eigen dorpje en enkele omringende dorpjes. Wanneer ze doorstuderen dan moeten ze naar Tamale of Kumasi. Een wereld van verschil voor deze kinderen. Wat een overgang!!! in onze beleving. Hier de normaalste zaak van de wereld. En dan gaan de kinderen meteen intern wonen. Wanneer ze de taal niet machtig zijn is hun lot: trouwen, gezin stichten en leven zoals hun ouders. Op zich niets verkeerd aan, maar een studie biedt mogelijkheden. De ontwikkeling van Ghana gaat verder en wordt steeds meer zichtbaar. De kloof tussen arm en rijk wordt ook steeds meer zichtbaar. Hier willen de mensen graag leren lezen en schrijven. Het was een bijzondere ervaring. Voor de jongens omdat ze achter in de truck konden zitten en staan. We waren pas rond tien uur terug.

vrijdag 15 augustus
Abukari was rond een uur of 10 ’s morgens terug in Tamale. Na nog wat zaken geregeld te hebben zijn we rond 11.30 uur de stad in gegaan met een waslijst aan zaken die geregeld of gekocht moesten worden: fiets voor Micah, diverse boodschappen, geld halen en een geit kopen. Nou dat was me wat. Een geit op het dak van de auto. Trouwens een pracht geit. Ze vond het niet leuk en dat liet ze weten ook. We hadden best wel bekijks omdat mensen geen geit verwachten op een dergelijke auto. Toen naar een dorpje buiten Tamale gereden. Toch ook wel weer een half uur rijden hoor. Niets te klagen in Abukari’s  auto hoor. Oh nee, het is  Joke’s auto volgens Micah en Samuel. We werden ontvangen door een dominee (bekende van Abukari) en deze zorgde ervoor dat alle geselecteerde kinderen die een giet zouden krijgen bij elkaar zouden komen, samen met hun ouders. Dat is al een hele klus. De kinderen waren er maar niet alle ouders. Abukari legde uit dat de kinderen deze geit in ontvangst mochten nemen en er goed voor moesten gaan zorgen. Dus laten grazen of zelf gras voor de geit plukken. Een geit kan maximaal 4 jonge geitjes per jaar voortbrengen. Deze worden dan verkocht en van de opbrengst dienen de ouders de school, de boeken en een schooluniform te betalen. De kinderen kregen ook een schriftje en pen mee. Ze waren erg verlegen maar toch zagen we enkel kinderen glimlachen toen ze een geitje kregen. 8 geitjes hebben we namens de stichting Go4GhanaKids mogen weggeven. De geit op ons dak hebben een dorpje verder afgegeven aan de dominee. Hij zou er zorg voor dragen dat ze bij een arm gezin terecht zou komen.
We hebben veel foto’s en film materiaal kunnen maken voor de stichting.
Terug naar Tamale begon het toch te hozen. Goed voor de natuur en wij zaten toch lekker droog. Nog de fiets voor Micah op gehaald en de laatste boodschappen gedaan.Toen eindelijk naar huis. We waren allemaal erg moe van het zitten in de auto. Het was ook erg druk in Tamale. Vrijdag komen veel moslims naar de moskee wat extra drukte met zich mee brengt. Thuis gekomen konden we al snel aan de maaltijd beginnen. Joke had het lekker rustig thuis en is bezig geweest met bakken: taarten, muffins en cupcakes voor morgen. Dan vieren we de verjaardag van Samuel en Micah.
Het is in het huis van Joke een komen en gaan van mensen die meestal voor Abukari komen. Ze zitten dan op de veranda of wachten in de woonkamer. Joke groet ze en biedt water aan en gaat dan verder met waar ze mee bezig was. We hebben ballonnen opgeblazen, slingers opgehangen en hiermee de woonkamer versiert. Klaar voor het feest van morgen.

Zaterdag 16 augustus
Een vreugdevolle, blijde dag waar Samuel en Micah al enige tijd naar hebben uitgezien. Eindelijk de cadeautjes. We hebben de meeste meegenomen in onze koffers uit Nederland. De fiets heeft Micah van Opa gekregen. Hij is er bijzonder blij IMG_5772-bewerktmee en kan nu flink crossen. Abukari moest nog naar een jeugdbijeenkomst om te preken en in die tijd hebben wij met elkaar gesmuld van de chocolade of mango taart. Ze zagen er feestelijk uit. Er kwam wat familie langs en tussen de middag een bolletje brood gegeten. Nou daar hadden we ook genoeg aan. Nog wat voorbereidingen getroffen voor het kinderfeestje die om drie uur zou beginnen. Nou ja beginnen, de kinderen druppelden binnen, nog wat kinderen die langs liepen, waar Samuel en Micah regelmatig mee spelen, wilden ook meedoen. Joke zou zo’n 18 kinderen in totaal kunnen verwachten maar in Ghana weet je het nooit. Enkele uitgenodigde kinderen kwamen niet en vanuit de omgeving werden enkele kinderen toegevoegd. Intussen mochten Aron en Noah op de brommer van Joke en Abukari, die gebruikt IMG_5786wordt door Augustina, rijden. Wat een pret en wat een uitdaging. Ze hadden flinke lol en het rijden al snel onder de knie. Lekker crossen op de hobbelige zandweg voor Joke’s huis. Intussen hebben Joke en ik de kinderen vermaakt met spelletjes, lekker drinken en eten. Het was een geslaagd feestje. Rond zes uur hadden ze allemaal hun rijst, vlees en saus op. Ik had nog 5 pakjes glow in de dark staafjes bij me en die we hebben klaargemaakt voor de kinderen. Prachtig die donkere koppies met een glow in de dark ketting en armband om. Ze vonden het helemaal geweldig. Tijd voor Samuel en Micah om naar bed te gaan. Er was nog veel taart over en daar hebben we ’s avonds van kunnen smullen. Douchen en naar bed. We kunnen terug kijken op een mooie, intensieve dag.

Zondag 17 augustus
Ja en dan komt het moment om afscheid te nemen van onze lieve familie. Abukari was die morgen al vroeg opgestaan om zeven Amerikanen uit Dallas op te halen van het vliegveld. Ook wij moesten vroeg op moesten staan omdat de Amerikanen om 7:45 zouden komen voor een lopend ontbijtbuffet. Erg leuke gesprekken met hen kunnen voeren. Gezellig wat ervaringen uitgewisseld. De Amerikanen gingen naar de kerkdienst. Met acht koffers zijn we gekomen en vertrokken nu met vier koffers. Dus koffer in koffer om zo toch de 7 koffers mee terug te kunnen nemen naar Nederland. Het afscheid nemen van Joke, Samuel en Micah was toch wel weer moeilijk hoor. Maar we weten dat ze in december voor vier maanden naar Nederland komen. Vertrek op de afgesproken tijd met twee-motorig propeller vliegtuig.  Ik vond het een rumoerig toestel.  DSC04894Het was wederom bewolkt. Eigenlijk vond ik dat niet zo erg omdat de temperatuur hierdoor redelijk aangenaam was. Na de landing de bagage afgehaald wat vlot verliep. Op zoek naar George, dezelfde chauffeur die ons had opgehaald toen we aankwamen in Accra. Echter we herkenden hem niet. Gelukkig hij ons wel. Met de koffers in de Toyota landcruiser V8 naar ‘next door’ het restaurant we waar al vaker hebben gegeten als familie. We hadden voor ons viertjes besteld maar de  het uitserveren was slecht te noemen. Nadat Ria en ik van de maaltijd hadden genoten en nog eens navraag deden bij de ober werden de maaltijden van Aron en Noah pas geserveerd. Nog even bij de oceaan gekeken en ………………toen een ijsje,  zo’n fanmail ijsje dat leek ons wel wat. Maar George had een beter idee namelijk de Italiaanse ijssalon in Accra. Hier met z’n vijfen een ijsje gegeten en toen door naar het guesthouse van GILLBT.  Koffers uitgepakt en nog even gelezen. We hadden weer snel internet dus de jongens meteen filmpjes kijken op YouTube..

Maandag 18 augustus
Ontbeten in het guesthouse. George kwam ons om IMG_583110:30 ophalen. Eerst naar de kunstmarkt. We werden van alle kanten belaagd wat we zeer onplezierig vonden. Op zoek naar tafelkleden. We werden door een persoon meegenomen naar kraampjes met stof. Zelf rondkijken zonder al deze belagers was ons doel. Maar dat lukte echt niet. Uiteindelijk kwamen we op een stuk markt terecht waar we onze gang konden gaan. We wilden namelijk wat spulletjes voor onze stichting inkopen om te verkopen. Na de art market was het inmiddels al weer etenstijd. Aron en Noah kwamen er achter dat er een KFC in Accra was en wilden hier erg graag eten. Toe maar dan. Niet al te veel bestellen omdat we ook om 17:00 warm zouden eten. Een snel hap dus.  George wilde ons nog wat van Accra laten zien. Hij bracht ons naar het vissersdorp in Accra waar soms in 1 ruimte 11 kinderen slapen. Er komt nauwelijks frisse lucht binnen. Het voelde niet prettig om met zo’n grote auto door deze buurt te rijden en te kijken na arme mensen. Vanaf deze wijk nog door een ander deel van Accra gereden en daarna terug naar het guesthouse. Onze buit van de kunstmarkt paste niet meer in de vier koffers dus dan maar van 4 naar 5 koffers. Om vijf uur warm gegeten en om zes uur kwam George ons IMG_5843ophalen en bracht ons naar het vliegveld. We waren ruim op tijd en alles ging voorspoedig. O , ja op de kunstmarkt hadden we nog een giraffe gekocht die niet in onze koffer paste, dus vastgeknoopt aan de boog van Aron die uiteindelijk mee mocht als handbagage. We hebben een voorspoedige vlucht gehad. Allemaal nauwelijks kunnen slapen, maar ja het valt ook niet mee zittend te slapen. Toen we aankwamen op schiphol was het echt koud. Het was meen ik in honderd jaar niet zo koud geweest op 18 augustus. Geen jassen aan of bij ons. Nou ja we konden voor de aankomsthal in het busje stappen die ons naar onze auto bracht. Dus ….

Thuis gekomen heb ik ’s middags wel een dutje gedaan. Eén dag om bij te komen en toen………… allemaal aan het werk of naar school. Eigenlijk te snel. Maar we kunnen terugkijken op een zeer bijzondere vakantie. We hebben veel gezien, ervaren en genoten als gezin. Samen 26 dagen intensief met elkaar optrekken was echt super!!